امروز یک شنبه 12 تیر 1401

تاریخ انتشار : سه شنبه 14 مرداد 1393 - 22:27
گفتاری خواندنی برای مسئولین متدین شاهین شهر پیرامون نصب مجسمه ها و تندیس ها
گفتاری خواندنی برای مسئولین متدین شاهین شهر پیرامون نصب مجسمه ها و تندیس ها

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم

با توجه به نقش منفی وجود مجسمه در منازل و معابر که موجب انصراف ملائکه از آن محل‌ها و در نتیجه محروم‌شدن ساکنان آن منازل و معابر از الطاف الهی و برکات ربّانی می‌شود؛ نظرات ائمه معصومين و فتاوي بعضی از علماي اسلام را در رابطه با مجسمه به عرض مي‌رسانيم.

1- فتواي امام خـميني«رحمة‌الله‌عليه»:

صورت‌سازي از چيزهايي كه داراي روح هـستند، مثل انسـان و حـيوان، حرام است. مانند مجسمـه‌هاي ساخته شده از سنگ و فلزات و چوب و مانند آن، الـبته چنانچه تجسيم نباشد حرام نيست، هرچند احوط ترك آن است... وكسب و معاش از طريق مجسمـه‌سازي حرام است، اما خريد و نگـهداري و نگـاه‌كردن بـه آن‌ها اقـوي در جـواز آن اسـت (احتمال هست كه حرام نباشد) ولي نگهداري آن‌ها در خانه كراهت دارد.[1]

2- فتواي آيت‌الله خـامنه‌اي«حفظه‌الله»:

ساختن مجسمـه حيوان ذي روح با هر وسيلـه كه بـاشد ، جـايز نيست ولي خريد و فروش و نگهداري آن شرعاً حرام نيست.[2]

3- فتواي آيت‌الله گلپايگاني«رحمة‌الله‌عليه»:

ساختن مجسمه و خضوع در مقابل آن حرام است و نيـايش و احترام در برابر مجسمه‌ها و نصب آن‌ها در معابر و ميادين حرام است.[3]

4- فتواي آيت‌الله خوئي«رحمة‌الله‌عليه»:

ساختن مجسمـه جاندار بلكه نقاشي آن حرام است ولي خريد و فروش آن مانعي ندارد اگر چه احوط (مطابق با احتياط) ترك آن است.

5- فتواي آيت‌الله صـافي«رحمة‌الله‌عليه»:

ساختن مجسمـه حرام است و احتياط واجـب تـرك خـريد و فروش آن است.

6- فتواي آيت‌الله سيستاني«رحمة‌الله‌عليه»:

ساختن مجسمة جاندار بنابر احتياط حرام است.

7- فتواي آيت‌الله مكارم:

ساختن و خريد و فروش مجسمه حرام است.

8- فتواي آيت‌الله بهجت:

ساختن مجسمه موجودات جاندار حرام است.

9- فتواي آيت الله مظاهري:

ساختن مجسمه حرام است، همچنين سفارش دادن آن نيز حرام است. خريد و فروش آن و نصب آن در معابر عمومي اگرچه حرام نيست ولي با تَنَزُّه نظام مقدس جمهوري اسلامي سازگار نيست و حتماً روح امـام راحل و مقام معظم رهبـري راضي به اين‌گـونه امور نيست.

 

امام ابي جعفر علیه السلام در رابطه با آیة «اِنَّ‌الَذينَ يُؤْذُونَ‌اللهَ وَ رَسُولَهُ»[4] فرمودند: «هُمُ ‌الْمُصَوِّرُون يُكَلَّفُونَ يَوْمَ الْقِيامَةِ اَنْ يَنْفَخُوا فيهاالرُّوح».[5] حضـرت امام بـاقرu فرمودنـد: اين‌كه خـدا در قرآن مي‌فرمايد: (آن‌هايي‌كه آزار مي‌دهند خدا و پيغمبر را) منظـور همان صورت‌گرانند كه جزاي آن‌ها در روز قيامت آن است كه مكلّفشان مي‌كنند درآنـچه ساخته‌اند روح بدمـند (و مسلّم نمي توانند).

چنانچه ملاحظه می‌فرمایید از نظر امام معصوم مجسمه‌سازي يك نوع آزاردادن خدا و پيامبر است زیرا حضور مجسمه در هر منزل و معبری موجب از بين‌بردن معنويت در آن محیط مي‌شود.

قال رسول‌اللهf: «مَنْ صَوَّرَ صُورَةً كَلَّفَهُ اللهُ تَعالي يَوْمَ الْقيامَةِ اَنْ يَنْفَخَ فيها وَ لَيْسَ بِنافِخٍ»[6] پيامبرخـدا ص فرمود: هركس صورتي را بسازد و یا بنگارد، خداوند روز قيامت به عهده‌اش مي‌گذارد كه در آن صورت روح بدمد و او مسلّم نمي‌تواند چنين بكند و مورد عذاب قرار می‌گیرد. بدين وسيله در فرهنگ اسلام صورت‌سازی به‌عنوان يك كار خلاف نظر خدا و پيـامبر مطـرح شده و عجيب است ‌كـه مي‌بينيد هر وقت و هرجا نور معنـويت و ديـانت كم شـود گرايش به اين چيزها زياد مي‌گردد.

قال امام صادق علیه السلام قال رسول‌اللهf: «اِنَّ جِبْرِئيلَ اَتاني فَقالَ اِنـّا مَعْشَرَالْمَلائِكَةِ لا نَدْخُلُ بَيْتاً فيه كَلْبٌ وَ لا تِمْثالُ جَسَدٍ»[7] امام‌صادق  فرمودند كه پيامبر خدا فرمود : كه جبرئيل نزد من آمد و گفت: ما گروه ملائكه در خانه‌اي كه سگ يا مجسمه باشد وارد نمي‌شويم.

این بدین معنی است که در این محل‌ها حقایق غیبی، انوار معنوی خود را متجلی نمی‌کنند و لذا افراد در فضای چنین محل‌هایی از ارتباط با عالم غيب محروم هستند و رحمت الهي به ساکنان آن‌ها نمي رسد.[8]

عن ابي‌جعفر  علیه السلام؛ قال جبرئيل : يا رَسُولَ الله «اِنّا لا نَدْخُلُ بَيْتاً فيه صُورَةُ الْاِنْسان».[9]

از امام باقر علیه السلام است كه فرمود: جبرئيل گفت: يا رسول الله ما در خانه‌اي كه صورت انسان باشد وارد نمي شويم.

حالا در نظر بگیرید که حضرت جبرئیل که منشأ بصیرت و شعور معنوی است، در محلی تجلی نکند و قلب افراد آن خانه یا شهر از نور او خالی باشد، آیا دیگر بصیرتِ فهم نوامیس و سنن عالم در آن افراد به چشم می‌خورد؟

اميرالمؤمنين از قول پيامبر فرمودند كه: نَهَیِ عَنِ التَّصاويرَ وَقالَ: «مَنْ صَوَّرَ صُورَةً كَلَّفَهُ اللهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ اَنْ يَنْفَخَ فيها وَ لَيْسَ بِنافِخٍ»[10] رسول‌اللهf از ساختن تصـاوير نهي مي‌فرمودند و مي‌گفتند: هركس صورتي بسازد (يا بكشد) در روز قيامت خداوند او را مجبور مي‌كند كه در آن صورت، روح بدمد و او نمي‌تواند.

و اساساً ذهنی که مشغول صورت‌ها و تصاویر شد، افق جان دیگر به راحتی نمی‌تواند ذوات و عالم غیب را درک کند.

عن ابي‌العباس، عن ابي‌عبدالله قال: «سَاَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ‌الله عَزَّ وَجَلَّ (يَعْمَلوُنَ لَهُ ما يَشاءُ مِنْ مَحاريبَ وَ تَماثيل)، مَا الَّتماثيلُ الَّتي كانوُا يَعْمَلوُنَ؟ قالَ وَ اللهِ ما هِيَ التَّماثيلُ الَّتي تَشَبَّهَ النّاسَ وَلكِنْ تَماثيلُ الشَّجَرِ وَ نَحْوه».[11]

راوي مي‌گويد: از امام صادق در مورد آيه‌اي كه خداوند فرمود، سوال كردم؛ (جنّيان براي حضـرت سليمـان هرچه مي‌خواست از محراب‌هـا و پيكرهـا مي‌ساختند) آن تماثيـل كه جنيان مي‌ساختند چه بوده ؟ حضرت فرمودند: والله پيكرهايي شبيه انسان نبوده بلكه تماثيلِ درخت و امثال آن بوده است.

حال با توجه به فتاوي مراجع بزرگوار؛ همه بر گرفته از آیات و روایات است و با توجه به اين روايات که مطرح شد، آیا نبايد يك انسان متدين، محض احتياط هم كه شده از ساختن و داشتن و نگاه‌کردن به مجسمه‌ها به هر نحوي ممکن فاصله بگيرد؟ آيا كارگزاران محترم جمهوري اسلامي و دانشگاه‌هاي هنر در جمهوري اسلامي نبايد از اين گونه اعمال اجتناب بورزند و هنر خود را در مسیری به‌کار گیرند که چنین آفاتی را در پی نداشته باشد؟

آيـا ما نبايد متوجه بـاشيم كه وقتي جامعه مشغول مجـسمه‌سازي و مجسمه‌داري شد، به مـرور؛ گرايش روحِ آن جامعه بـه عالـَم محسوس افزون مي‌شود و از ارتبـاط بـا معنويـات محروم مـي‌ماند؟ و به همين جهت هم مي‌فرمايند : ملائكه در خانه‌اي كه مجسمه باشد داخل نمي‌شوند؛ يعني در چنين محيطي قلب در بهره‌گرفتن از معنويات محروم مي‌ماند و گرفتار وساوس شياطين مي‌گردد، این است که باید اذعان کرد شهري كه در آن مجسمه باشد، شهر شياطين خواهد شد و مردم به جای گرایش به معنویات و محبت و ایثار نسبت به یکدیگر، بيشتر گرفتـار هـوس و حرص و وسوسه و بدبینی می‌شوند. وقتی متوجه شدیم ملائكه و ازجمله جبرئيل مظاهر اسماء الهی و در زمرة حقايق غيبي هستند و درآن محلي كه مجسمة موجودات ذي‌روح قرار دارد، عبور نمی‌کنند و به آن محل نظر ندارند، می‌فهمیم انوار الهی در چنین مکان‌هایی جان و قلب ساکنان آن محل‌ها را نوازش نمی‌دهد و امید و دیگر آرامش در افراد آن مکان‌ها به چشم نمی‌خورد، و مسلم وقتي نظر و نوازش ملائكه از جان‌ها رخت بربندد، فکر و خیال آن‌ها گرفتار وساوس شيطاني می‌شود.

ما اميـدواريـم مسئـولان محترم و مـردم متدين مواظب بـاشند كه ظاهـر شهرها و خانه‌ها با چنين مظاهري كه فاصله‌گرفتن از فرمايش ائمه معصومین و فتاوي علماي عزيز است و در يك كلمه؛ نشانة دوري از ديـن و معـنويت است، آلوده نشود.

عجيب ‌است كه عده‌اي مي‌گويند: «اين‌كه اسلام مجسمه‌سازي را حرام‌كرده به آن جهت است كه بت‌پرستي تداعي نشود و حالا كه ديگر با مجسمه‌سازي، بت‌پرستي تداعي نمي‌گردد، اين كار عيب ندارد». در حالي‌كـه بايد متوجـه باشند در زمـان امام صـادقu كه حدود 100 سال از مسئله بت‌پرستي گذشته است باز امام، حرام‌بودن مجسمه‌سازی را مطرح مي‌فرمايند و به سؤال‌کننده می‌گویند اگر می‌خواهی چیزی را نقاشی کنی و یا بسازی، درخت و نهر و امثال این‌ها را تصویر کن، چون نبايد روح انسـان‌ها كه مـي‌تواند با سيرِ در معنويات، حقايق عقلي و قلبي عالم مـعنا را درك كـند، گـرفتار اين كارها بشود و تمام انديشه خود را صرف اين صورت‌هاي حـسي نمـايد. و اساساً نبـايد انسـان خـود را بـيش از حد در محسوسات متوقف كند، و مجسمه‌سازي نمونة بارز متوقف‌شدن در حـس اسـت. آري! از يك قطعة سنگ، تجسّمِ فضاييِ صورتی را در نظرآوردن و سپس بر اسـاس آن تجسّم فضايي، سنگ را تراشيدن ،كار مهمي است. كاری مهم ولي پوچ، كه انسان‌ها را به خود مشغول مي‌كند.

مارگيـري، اژدهـا آورده اسـت

 

درشكارش، خونِ دل‌هاخورده‌است
 

 

مارگیر؛ كار مهمي كرده كه اژدها شکار کرده، ولي نتيجـة کارش طبق نقل مثنوی، كشته‌شدن خـودِ مارگـير و مردم بسيار بود. مجسمه‌ساز نیز مثل مارگير؛ هم عمر خود و هم عـمر مـردم را تلـف كرده، و هم فضاي خانه و شهر و جامعه را از معـنويت خارج نموده است.

مسلّم کسانی كه دستورساختن این مجسمه‌ها را مي‌دهند در ارتکابِ گناه، نقش اصلي را دارند. اين‌ها نمـي‌دانند فتواي خود شيـخ بهايي و شهيد مطـهري«رحمة‌الله‌عليهما» كه آقايـان مجسمه‌هايشان را ساخته‌اند حرمت ساختن مجسمه است اگر تجليل از مطهري و شيخ بهائي«رحمة‌الله‌عليهما» مقصد است، تجليل اين بزرگان به فكر و انديشه‌شان است و نه به جسم آن‌ها. ملاحظه مي‌كنيد مجسمه‌سازي چه بلایی بر سر انسان می‌آورد، انسان آن‌چنان مشغول جسم افراد دانشمند مي‌شود كه پيام علمی آن‌ها ناديده گرفته می‌شود و جسم آن‌ها مدّ نظر قرار مي‌گيرد.

فرهنگ غـربي همه چيز را در حدّ حس و محسوسات پایین می‌آورد، چون اين فرهنگ با معنويت بسیار كم سر وكار دارد و به همین جهت گرفتار مجسمه‌سازي مي‌شود و بعد از رنسـانس كه به‌کلی به دين پشت كرد، مجسمه‌سازی رونق بیشتری گرفت، و به قـول دانشمندان غرب‌شناس، حتي غرب بيش از آن‌كه مسيحي شود، مسيحيت را غربي نمود و لـذا تا قرن چهـارم ميلادي كه هنوز مسيحيت به غـرب نرفته يعني در كليساي اورشيلم، شما به آن معنا تمثال و مجسمه‌ای نمي‌بينيد ولي وقتي مسيحيت به غرب رفت، فرهنگ غرب رنگ رومي و يونـاني خود را به مسيحيت زد و تازه اوج اين مجسمـه‌سازي وقتي اسـت كه به‌كـل به مسيحيت پشـت نمود. حال سؤال اين است؛ چرا بايد يك كشور اسلامي گرفتار گرايش‌هايي باشد كه هيچ ريشة اسلامي و الهي ندارند؟ آيا مسؤلان بنا را بر اين گذارده‌اند که مظاهر غربي را در كشور اسلامي حاكم كنند؟

عرفاي بزرگ كه حس نوراني داشتند و حضور و عدم حضور معنويت را در هر مكان حس مي‌كردند، در جايي كه مجسمـه‌اي بـود شـب نمي‌مـاندند و در آن مكـان نمـاز نمي‌خواندند، مـي‌فرمودند: وجود اين مجسمه مانع ارتباط ما با حقايق معنوي عالم اعلي است. حتي سگِ گـله را كه نياز زندگي دامداري است در محلي خارج از خانه جاي مي‌دادند كه در حكم خانه و زندگي محسوب نشود.

بهتـرين دليل تجربي بر این ادعا ‌كه ميل به مجسمه و سگ‌هـای (غیر سگ گله) معمولي يك ميـل شيطاني است، اين‌كه در هر خانواده‌اي كه اسلام و معنويت بي‌رنگ شد، حضور سگ و مجسمه پررنگ مي‌شود، و معلوم است که بین روح اسلام و سگ و مجسمه تضاد هست.

«والسلام عليكم و رحمةالله و بركاته»

نوشته شده توسط استاد طاهرزاده


[1] - تحرير الوسيله، كتاب المكاسب و المتاجر، مسئله 12 صفحه 456.

[2] - عزیزان عنایت داشته باشند که حکم کراهت آن در جای خود باقی است.

[3] - مجمع المسائل، ص 447.

[4] - سوره احزاب، آيه 57.

[5] - بحارالانوار، ج 83، ص 244.

[6] - بحارالانوار، ج 83 ، ص 244.

[7] - اصول كافي، ج3 ، ص393 -بحارالانوار، ج56 ، ص177.

[8] - البته عنایت داشته باشید حرمت نگهداری سگ در صورتی است است که سگ در داخل زندگی باشد، وگرنه نگهداری سگِ گلّه خارج از محیط زندگی و در محل نگهداری گوسفندان اشکال ندارد.

[9] - بحارالانوار، ج 83 ، ص 45.

[10] - بحارالانوار، ج 3، ص 328.

[11] - بحارالانوار، ج 79 ، ص324.

 

برچسب ها :
حسین
|
یک شنبه 19 مرداد 1393 - ساعت : 00:12
با توجه به توضیح استاد آقایان دنبال گسترش فرهنگ غرب در شهر ما نباشید .

مرتضی
|
پنج شنبه 16 مرداد 1393 - ساعت : 23:32
خطاب به بعضی مسئولین : افتادگی آموز اگر طالب فیضی - هرگز نخورد آب زمینی که بلند است .

یک همه فن حریف
|
پنج شنبه 16 مرداد 1393 - ساعت : 13:48
بازم در ستاد احیاء پای امام جمعه وسطه . یاد ندارم شما یک مشکلی در شهر مطرح کرده باشید و وقتی ریشه یابی می کنید می بینیم یک سریش به ایشون بر می گردده من فکر نمی کردم ایشون در همه کارهای شهر سر رشته و تخصص دارند که وارد می شوند

رحمانی
|
چهارشنبه 15 مرداد 1393 - ساعت : 23:16
استاد طاهرزاده را نمی شناسم ولی خیلی مطلب زیبائی بود چقدر دقیق موشکافی شده بود

ج.م
|
چهارشنبه 15 مرداد 1393 - ساعت : 22:16
خط به خط این مطلب حاوی نکات خیلی مهم است ، ای کاش مسئولان بخوانند و عمل کنند و برای جملا تی مثل (در هر خانواده ای که اسلام و معنویت بی رنگ شود حضور سگ ومجسمه پر رنگ می شود) فکری بکنند زیرا این موارد در شهر ما زیاد است و هر روز دارد بیشتر می شود ، شاید اینها واقعیت جامعه و شهر ما باشد .

ناشناس
|
چهارشنبه 15 مرداد 1393 - ساعت : 14:41
به فتوای حضرت آقا توجه شود

یاسر
|
چهارشنبه 15 مرداد 1393 - ساعت : 12:24
خوب اینطور که استاد توضییح دادند باعث می شود مردم آنجا از معنویات محروم بشوند و ملائکه در آنجا حضور پیدا نمی کنند بنابراین اگر قرار بود بهائیان آنجا هدایت شوند با این کار اثر و نور هدایت را کمتر کردند ، یعنی کار فرهنگی که نکردند کار ضد فرهنگی هم کردند ، واقعا شهر نیاز به کارشناس فرهنگی و دینی دارد .

زمانی
|
چهارشنبه 15 مرداد 1393 - ساعت : 10:26
خیلی زیبا و جالب تحلیل نمودند واقعا لذت بردم . بر اساس روایات و فتوای مراجع یک تحلیل جامع و خواندنی بود . با تشکر از مسئولین سایت عدالتخواهی

طلبه
|
چهارشنبه 15 مرداد 1393 - ساعت : 00:46
بارها به مسئولین شهر گفته شده که در ستاد احیاء از کارشناسان دینی استفاده کنید که اینگونه مشکلات پیش نیاید و همچنین طرحهای مفید ارائه دهند ولی کو گوش شنوا ، حالا خوبه استاد طاهرزاده در اصفهان است و ما محروم از تفکرات ایشان هستیم ، چقدر خوب مسئله را توضیح دادند .