امروز چهارشنبه 17 آذر 1400

تاریخ انتشار : یک شنبه 29 آبان 1390 - 00:00
تربیت حسینی (2)
تربیت حسینی (2)
تبین تربیت حسینی نیازمند تعریف قلمرو تربیت دینی است که در این بخش به این مهم پرداخته می‌شود.

مفهوم‌شناسی تربيت دینی
واژه دين در فرهنگ لغات و نيز در کاربرد هاي قرآني به معناي حکم وقضا، رسم و عادت، قانون، جزا، حساب، شريعت، طاعت و بندگي، تسليم و انقياد، ملت اسلام، روش  و رويه و توحيد و خداپرستي آمده است»(17، ج1، صص: 76-77). علامه طباطبايي  در ذيل تفسيرآيه 30 سوره روم دين را اينگونه تعريف مي کنند:« دين، عبارت است از اصول علمي و سنن و قوانين عملي است که برگزيدن و عمل به آنها تضمين کننده سعادت حقيقي انسان است. از اين رو، لازم است دين با فطرت انسان هماهنگ باشدتا تشريع با تکوين مطابقت داشته باشد  و به آنچه آفرنيش انسان اقتضاي آن را دارد پاسخ گويد: چنانکه مفاد آيه فطرت:« فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لاَ تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ» همين است (14، ج16، ص: 288).

از منظر راغب اصفهاني «کلمه رب در اصل از ماده تربيت است و آن عبارت است از ايجاد شي براي حالي،پس از حالي تا حد تمام و کمال.« التربية إنشاء الشيء حالا فحالا إلی حد التمام» (8، 189).  به نظر مي‌رسد بهتر است اين تعريف  براي شناخت اصيل‌ترين عنصر تربيت مورد توجه قرار گيرد. از اين رو مي‌توان گفت كه خلقت نيز در راستاي  تربيت است، چرا که مي‌تواند آدمي را به سوي کمال سوق دهد. به زعم باقري: «مفهوم ربيت و ربانيت (از ريشه ر ب ب ) براي نشان دادن ويژگي‌هاي تربيت اسلامي از مفهوم ( ي ر ب و) مناسب‌تر است (3،ج1، ص: 64). در واقع، با اين تعريف مراد از تربيت ربوبي شدن و ربوبي ساختن آدمي است که با دين پيوند ناگسستني دارد.

 با عنايت به تعاريف ارايه شده از دين و تربيت اين‌گونه مي‌توان گفت كه تربیت دینی جزيی از تربیت در  معنای عام نیست، بلکه غایت تربیت و یا تربیت مطلوب محسوب می‌شود زیرا هدف نهایی تربیت آن است که متربی خویش را ربوبی سازد. بنابراین تربیت مطلوب همان تربیت دینی است.  از همين روست كه برخي (9، ص: 11) معتقدند «تربیت دینی به معنی اعم محدود به مسايل اعتقادی، معنوی و یا اخلاقی نمی‌شود بلکه رفتار و اندیشه آدمی را در سایر ابعاد فرهنگی سیاسی ، اعتقادی،اجتماعی، عاطفی و هیجانی دربرمی‌گیرد و در یک کلمه شخصیت انسان را پوشش می‌دهد.»
تعاریف فوق مبین این نکته اساسی است که توجه به بعد ارزشی و اعتقادی جز لاینفک تربیت دینی است. با این وجود در فرهنگ منبعث از تعالیم اسلامی، تربیت دینی تربیت مطلوبی است که از جزيی‌ترین مسايل زندگی تا مسايل عمده آن را دربرمی‌گیرد و کل شخصیت انسان را پوشش می‌دهد زیرا تربيت ديني به معناي متخلق شدن به اخلاق الهي است که هدف بعثت تمام پيامبران مي‌باشد.

تعاريفي که از دين ارائه شد مبين اين نکته اساسي است که گستره دین از چنان وسعتی برخوردار است که کلیه شئون زندگی انسان را دربرمي‌گیرد. از همین رو تربیت دینی به عنوان تربیت ویژه‌ایی که از دین نشات گرفته و پیوندی ناگسستنی با  تعالیم دین دارد قلمروی به وسعت تمام شئون زندگی انسان دارد. بنابراین تربیت دینی را می‌توان در قالب الف) تربیت دینی در خصوص ارتباط انسان با خدا. ب) تربیت دینی در خصوص ارتباط انسان با خود. ج) تربیت دینی در خصوص ارتباط انسان با دیگران د) تربیت دینی در خصوص رابطه انسان با جهان هستی بررسی کرد.

 

برچسب ها :